Voor Regout

 
De tijd van de Romeinen

De tijd van de Romeinen

In de Romeinse tijd was Maastricht een belangrijk verkeersknooppunt, met verbindingen naar Tongeren en Boulogne, en naar Aken en Keulen. Ten noorden van Maastricht, ter plaatse van Vaeshartelt was de afslag gesitueerd vanaf de Via Belgica in de richting van Xanthen en Nijmegen.

Veste Harburgum

Veste Harburgum

Vaeshartelt heeft een eeuwenoude geschiedenis. Al in de tijd van Karel de Grote was er in het uitstroomgebied van de Geul in de Maas een Veste Harburgum. Charlemagne bestuurde rond 800 na Chr. zijn wereldrijk vanuit de driehoek Maastricht-Luik-Aken. Zijn kleinzonen sloten in 870 het Verdrag van Meerssen op de genoemde Veste Harburgum, gelegen in het uitgestrekte gebied van Hartelt. In dat Verdrag van Meerssen werd het Middenrijk van Karel verdeeld in een West- en een Oost-Frankisch Rijk.

Koningin Gerberga

Koningin Gerberga

In de 10e eeuw bestuurde Koningin Gerberga het gebied van Hartelt. In 968 nam zij afscheid van haar wereldse bestaan en trad zij in Reims in het klooster. Al haar bezittingen, ook het gebied van Hartelt, schonk zij toen aan de abdij van Reims.

Hartelt was in die tijd een moerassig gebied. De naam Meerssen verwijst daarnaar. In het begin van de 12e eeuw werd er een watersysteem aangelegd om het gebied te ontwateren en daardoor landbouw mogelijk te maken. Vanaf de Rothemer Molen is er vanaf de Geul een watergang gegraven, die als Kanjel en Geley door het gebied stroomt.

Van Servaes van Mulcken tot Philips van Nassau

Van Servaes van Mulcken tot Philips van Nassau

Servaes van Mulcken gaf in 1381 Vaeshartelt zijn naam. Hij was afkomstig van Sint-Pieter en destijds schepene in de stad Maastricht. Via zijn huwelijk werd hij eigenaar van het gebied van Hartelt, en werd het Servaes van Hartelt ofwel Vaeshartelt. Uit die periode dateert ook het wapen van Vaeshartelt, een schild met rood-witte banen met daarop de valk als symbool van macht en kracht.

Na Servaes van Mulcken (zijn vrouw Catharina huwde na Servaes’ dood een Cortenbach) werd de familie Cortenbach voor een lange periode eigenaar: van 1415 tot 1668 namelijk. Toen – in de tachtigjarige oorlog - werd Philips van Nassau eigenaar-bewoner. Hij was (als zoon van een bastaardzoon van Willem) een kleinzoon van Willem van Oranje. In die tijd wordt Vaeshartelt beschreven als ‘een huis en hof, grachten en een brug, vijvers , dammen, dijken, hagen’, een ‘oud vervallen kasteel met verdedigingswerken eromheen’.

Sturler en Nolens, Grimaudet

Sturler en Nolens, Grimaudet

In 1739 heeft Sturler – een Zwitserse kolonel die toen in Maastricht gelegerd was – de huidige oostvleugel laten bouwen, op de fundamenten van eerdere bebouwing. Deze vleugel is opgetrokken in de Louis Quinze-stijl van die tijd. Zo’n 66 jaar later, in 1805, liet Nolens de Noordvleugel bouwen. Dat was in de tijd dat Napoleon met zijn legers door Europa trok. De bouwstijl was toen Empire of die van het neoclassicisme.

In 1826 werd Grimaudet eigenaar van Vaeshartelt. Hij bleef dat tot 1841, toen Vaeshartelt in een nieuwe fase belandde: de aankoop door Petrus Regout, eerst voor Koning Willem II, en vervolgens voor hemzelf.

Koning Willem II

Koning Willem II

We kennen Koning Willem II als militair strateeg, vanwege zijn rol in de Slag bij Waterloo (de definitieve nederlaag van Napoleon) en zijn rol in de Tiendaagse Veldtocht (die weliswaar militair een succes was, maar toch niet de afscheiding van België van Nederland kon voorkomen). Koning Willem II was, meer nog dan zijn vader Willem I, goed bevriend met de Maastrichtse ondernemer en industrieel Petrus Regout. De Koning verbleef graag in Maastricht en omgeving.

Daarom verzocht hij Petrus Regout om voor hem uit te kijken naar een voorname residentie om hier te kunnen verblijven. Dat werd na ampele overweging (ook Kasteel Geulle is nog in beeld geweest, maar de koninklijke koets kon daar de draai over de ophaalbrug niet maken) Landgoed en Kasteel Vaeshartelt, toen nog gelegen in Meerssen.

Willem II liet de ingangspartij veranderen. De sluitsteen (WII) boven de poort uit 1841 herinnert daaraan. Heel vaak heeft de Koning Vaeshartelt niet bezocht. Volgens de overlevering heeft hij er in de periode 1841-1849 tweemaal 14 dagen verbleven.

Na de dood van de koning in 1849 heeft Vaeshartelt enige tijd leeg gestaan. In 1851 kocht Petrus Regout Vaeshartelt voor zichzelf en breekt er een nieuwe periode aan in de rijke geschiedenis van de Buitenplaats.

Schrijf u in voor de nieuwsbrief